(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Mahabharata - Drona Parva


॥ श्रीः ॥
7.51. अध्यायः 051
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
युधिष्ठिरस्याभिमन्युमनुशोच्य विलापः॥ 1 ॥


Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

सञ्जय उवाच। 7-51-0x(4378)(46764)
हते तस्मिन्महावीर्ये सौभद्रे रथयूथपे।
विमुक्तरथसन्नाहाः सर्वे निक्षिप्तकार्मुकाः॥ 7-51-1(46765)
उपोपविष्टा राजानं परिवार्य युधिष्ठिरम्।
तदेव युद्धं ध्यायन्तः सौभद्रगतमानसाः॥ 7-51-2(46766)
ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः।
ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः। 7-51-3(46767)
अभिमन्यौ हते वीरे भ्रातुः पुत्रे महारथे॥ 7-51-4(46768)
युधिष्ठिर उवाच। 7-51-4x(4379)
एनं जित्वा कृपं शल्यं राजानं च सुयोधनम्।
द्रोँणं द्रौणिं महेष्वासं तथैवान्यान्महारथान्॥ 7-51-4(46769)
द्रोणानीकमसम्बाधं मम प्रियचिकीर्षया।
`हत्वा शत्रुगणान्वीरानेष शेते महारथः॥ 7-51-5(46770)
कृतास्त्रयु द्धकुशलान्महेष्वासान्महाबलान्।
कुलशः पूणैर्युक्ताञ्छूरान्विख्यातपौरुषान्॥ 7-51-6(46771)
द्रोणेन र्प्राहेतं व्यूहमभेद्यममरैरपि।
अदृष्टपूर्वमस्माभिः पद्मं चक्रायुधप्रियः'॥ 7-51-7(46772)
भित्त्वा मध्यं प्रविष्टोऽसौ गोमध्यमिव केसरी।
`विक्रीडितं रणे तेन निघ्नता वै परान्वरान्'॥ 7-51-8(46773)
यस्य शूरा महेष्वासाः प्रत्यनीकगता रणे।
प्रभग्ना विनिवर्तन्ते कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः॥ 7-51-9(46774)
अत्यन्तशत्रुरस्माकं येन दुःशासनः शरैः।
क्षिप्रं ह्यभिमुखः सङ्ख्ये विसंज्ञो विमुखीकृतः॥ 7-51-10(46775)
स तीर्त्वा दुस्तरं वीरो द्रोणानीकमहार्णवम्।
प्राप्य दौःशासनिं कार्ष्णिः प्राप्तो वैवस्वतक्षयम्॥ 7-51-11(46776)
कथं द्रक्ष्यामि कौन्तेयं सौभद्रे निहतेऽर्जुनम्।
सुभद्रां वा महाभागां प्रियं पुत्रमपश्यतीम्॥ 7-51-12(46777)
`हतवत्सां यथा धेनुं तद्दृर्शनकृतोन्मुखीम्'।
किंस्विद्वक्ष्याम्यपेतार्थमक्लिष्टमसमञ्जसम्।
तावुभौ प्रतिवक्ष्यामि हृषीकेशधनञ्जयौ॥ 7-51-13(46778)
अहमेव सुभद्रायाः केशवार्जुनयोरपि।
प्रियकामो जयाकाङ्क्षी कृतवानिदमप्रियम्॥ 7-51-14(46779)
न लुब्धो बुध्यते दोषाँल्लोभान्मोहात्प्रवर्तते।
मधुलिप्सुर्हि नापश्यं प्रपातमहमीदृशम्॥ 7-51-15(46780)
यो हि भोज्ये पुरस्कार्यो यानेषु शयनेषु च।
भूषणेषु च सोऽस्माभिर्बालो युधि पुरस्कृतः॥ 7-51-16(46781)
कथं हि बालस्तरुणो युद्धानामविशारदः।
सदश्व इव सम्बाधे विषमे क्षेममर्हति॥ 7-51-17(46782)
नो चेद्धि वयमप्येनं महीमनुशयीमहि।
बीभत्सोः कोपदीप्तस्य दग्धाः कृपणचक्षुषा॥ 7-51-18(46783)
अलुब्धो मितमान्हीमान्क्षमावान्रूपवान्बली।
वपुष्मान्मानकृद्वीरः प्रियः सत्यपराक्रमः॥ 7-51-19(46784)
यस्य श्लाघन्ति विबुधाः कर्माण्यूर्जितकर्मणः।
निवातकवचाञ्जघ्ने कालकेयांश्च वीर्यवान्॥ 7-51-20(46785)
महेन्द्रशत्रवो येन हिरण्यपुरवासिनः।
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण पौलोभाः सगणा हताः॥ 7-51-21(46786)
परेभ्योऽप्यभयार्थिभ्यो यो ददात्यभयं विभुः।
तस्यास्माभिर्न शकितस्त्रातुमप्यात्मजो बली॥ 7-51-22(46787)
भयं तु सुमहत्प्राप्तं धार्तराष्ट्रान्महाबलान्।
पार्थः पुत्रवधात्क्रुद्धः कौरवाञ्शोषयिष्यति॥ 7-51-23(46788)
क्षुद्रः क्षुद्रसहायश्च स्वपक्षक्षयकारकः।
व्यक्तं दुर्योधनो दृष्ट्वा शोचन्हास्यति जीवितं॥ 7-51-24(46789)
न मे जयः प्रीतिकरो न राज्यं
न चामरत्वं न सुरैः सलोकता।
इमं समीक्ष्याप्रतिवीर्यपौरुषं
निपातितं देववरात्मजात्मजम्॥ ॥ 7-51-25(46790)

इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि अभिमन्युवधपर्वणि एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः॥ 51 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-51-5 असंबाधं अप्रतीघातम्॥ 5-51-13 असमञ्जसमयुक्तरूपम्॥ 5-51-17 सम्बाधे गहने॥ 5-51-19 एनं अभिमन्युं अनुचेन्न महीं शयीमहि तदा क्रोधदीप्तस्य बीभत्सोः कृपणेनावसन्नेन चक्षुषा दग्धा भवेमहीत्यन्वयः॥ 5-51-19 वपुष्मांस्तेजस्वी॥ 5-51-51 एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.